Uitgeverij nelissen | Geen verzendkosten: Duurzaam Coachen | Marga van den Ham | 9789024418091

Deze titel is geselecteerd voor de jubileumactie Boom Nelissen 90 jaar! Wanneer u deze titel bestelt, ontvangt u gratis Effectief social media gebruiken in 90 minuten ter waarde van € 9,90.

Deze actie loopt tot 1 augustus 2012 en zolang de voorraad strekt. U ontvangt 1 gratis boek per bestelling.

Dit boek nodigt professionals zoals leidinggevenden, decanen en re-integratiespecialisten uit na te denken over manieren waarop zij mensen kunnen coachen in hun zoektocht naar passend werk. Een beginnend coach vindt hierin handreikingen voor het structureren van gesprekken of trajecten. Voor meer gevorderde coaches biedt het boek handreikingen om hun coachingstechnieken te optimaliseren en duurzaam te maken.

De auteur introduceert in dit boek een nieuw begrip: duurzame coaching. Een werkwijze waarbij de coach een ‘luie expert’ mag zijn: expert in het goed en soepel laten verlopen van gesprekken, ‘lui’ door de bal waar mogelijk terug te spelen naar de cliënt. Een Chinees gezegde luidt: ‘Coaches openen de deur, maar je moet zelf binnengaan’ – en daar sluit dit boek graag bij aan.

Deel 1 Duurzaam coachen 11

1 Inleiding 13
1.1 Ondersteuning door middel van duurzaam coachen 14
1.2 Zelfsturing centraal 15
1.3 Arbeidsgerelateerd 16
1.4 Vormen van coaching 17
1.5 Vraaggestuurd of opgelegd 17

2 Duurzaam coachen 19
2.1 EHBO&T 19
2.2 Belangeloosheid 20
2.3 Levensreis 22
2.4 Regie bij de coachee 22

Deel 2 Coachingstrajecten en coachingsgesprekken 25
3 De Opbouw van een Mens-&-Arbeid coachingstraject 27
3.1 Gefaseerde opbouw 28
3.2 Fase 1 – de Intakefase 29
Welkom heten en wegnemen van spanning 30
Kennismaken en voorstellen 33
Aangeven van gespreksprocedure 34
Korte verkenning van de coachingsvraag 35
Informeren over de inhoud van het traject 36
Verwachtingen peilen 37
Ingaan op weerstand 39
Besluiten tot samenwerken ja of nee 40
Afsluiten intakefase 41
3.3 Fase 2 – de Exploratiefase 42
Openingsvraag stellen 43
Eerste ruwe formulering van de coachingsvraag 43
Verkenning van de coachingsvraag 43
Resultaten verkenning op een rijtje zetten 51
3.4 Fase 3 – de Doelenfase 55
Het formuleren van het gewenste eindresultaat 57
Inventariseren wat nodig is om het eindresultaat te behalen 58
Het opstellen van een actieplan 59
3.5 Fase 4 – de Uitvoeringsfase 60
Inventarisatie ondernomen activiteiten 61
Bespreking van de ondernomen activiteiten 61
Betekenis van de ondernomen activiteiten voor de
coachingsvraag 61
Eventuele bijstelling van het traject 61
3.6 Fase 5 – de Evaluatiefase 62
Terugblik en refl ectie op traject tot nu toe 62
Conclusie (is continuering nodig of wenselijk zo ja in welke vorm) 63
3.7 Fase 6 – de Afrondingsfase 63
Belangrijke aspecten om op terug te blikken 64

4 De opbouw van een coaching
on-the-jobtraject 65
4.1 Fase 1 – de Intakefase bij coaching on-the-jobtrajecten 67
4.2 Fase 2 – de Nulmetingsfase 69
Het vaststellen van de knelpunten waarop gecoacht gaat worden 69
Meten van de nulsituatie 72
Het bespreken van de resultaten van de nulmeting 74
4.3 Fase 3 – de Doelenfase 76
Het formuleren van het gewenste einddoel van de knelpunten 76
Inventariseren wat nodig is om tot verbetering te komen 78
Het formuleren van concrete acties om het gewenste einddoel te bereiken 79
4.4 Fase 4 – de Uitvoeringsfase 81
Hernieuwde observatie bij nieuwe aanpak 81
Nabespreking en conclusies hernieuwde observaties 82
Herhaling van stappen totdat het gewenste einddoel is bereikt 83
4.5 Fase 5 – de Afrondingsfase 83
Belangrijke aspecten om op terug te blikken 84

5 Coachingsgesprekken en -sessies in schema 85
5.1 Schema voor een eerste gesprek 86
5.2 Schema voor vervolggesprekken 89
5.3 Schema voor een eerste coaching-on-the-jobsessie 95
5.4 Schema voor vervolg coaching-on-the-jobsessies 97

Deel 3 Coachingstechnieken en coachingsvaardigheden 99
6 Coachingstechnieken 101
6.1 Luisteren 101
Actief luisteren 101
Empatisch luisteren 101
Luisteren met aandacht 102
Luistersignalen afgeven 102
Luisterhouding 103
Oogcontact 103
Neutraliteit 103
6.2 Verbaal volgen 104
Voor- en nadelen verbaal volgen 104
6.3 Papagaaien 105
6.4 Vragen stellen 106
Open vragen 107
Gesloten vragen 108
Cocktailvragen 110
Waarom-vragen 110
Suggestieve vragen 111
Gedragsgerichte vragen 112
Helicoptervragen 112
Het doel van de vraag 113
Doorvragen 114
6.5 Parafraseren 117
Creëren van afstand 117
Neutraliseren en in perspectief plaatsen 118
6.6 Confronteren 119
Onomkeerbaar proces 119
Wanneer is confronteren een geschikte techniek 119
Confronteren als provocatie 122
6.7 Observeren 124
Gericht observeren 124
Open observeren 124
AVM-Observatie 124
Zelfobservatie 125
6.8 Opmerken 125
Intuïtie 127
6.9 Refl ecteren van gevoel 127
6.10 Feedback geven 129
Regels voor het geven van feedback 130
6.11 Stilte. Ruimte. Tijd 130
6.12 Omgaan met emoties 131
6.13 Hardop denken 132
6.14 Informeren 133
Gevraagd informeren 133
Informeren en duurzaamheid 134
Ongevraagd informeren 134
6.15 Uitdagen 136
6.16 Zelfonthulling 137
6.17 Samenvatten 138
6.18 Terugkoppelen naar de coachingsvraag 139
6.19 Rapporteren 139

7 Coachingsvaardigheden 141
7.1 Het opbouwen van een goede werkrelatie met de coachee 141
7.2 Weerstand van de coachee 142
7.3 Motiveren en stimuleren 144
7.4 Het Doel 146
7.5 First things fi rst 147
7.6 Omgaan met storingen 147
7.7 Directheid en Onmiddellijkheid 148
7.8 Echtheid en Congruentie 149
7.9 Verbanden leggen 150
7.10 Koppeling tussen praktijk, theorie en ervaring 152
7.11 Tijdbewaking 152
7.12 Alsnog 153
7.13 Valkuilen 153
De valkuil van het gedachten lezen 153
De valkuil van het andermans zinnen afmaken 154
De valkuil van de ‘Ja-maar-coachees’ 154
De valkuil van het sussen en bemoedigen 154
De valkuil van raadsels, onmogelijke opgaven of halfslachtigheden 155
Het voetstuk 157

8 Bijlagen 159
Bijlage 1 – Aanbevolen literatuur 159
Bijlage 2 – Voorbeeldformulier tijdschrijven 163
Bijlage 3 – Brainstormen 165
Bijlage 4 – Lijst van woorden die vragen om concretisering 167
Bijlage 5 – Lijst van beladen woorden met neutrale equivalenten 169

Marga van den Ham

Marga van den Ham is loopbaanbegeleider en coach. Na ruim twintig jaar te hebben geproefd aan werk in alle soorten en maten vond ze in 1996 haar bestemming in het werkgebied Mens & Arbeid. Ze werkte als beroepskeuzeadviseur, re-integratieconsulent en freelance trainer en voert momenteel... lees meer

Biblion, 28-11-2008

Mensen kunnen op talloze wijzen te maken krijgen met arbeidsgerelateerde vragen. Welke baan kies ik? Begin ik een eigen bedrijf? Waarom loopt het stroef op mijn werk? Past de baan die ik heb wel bij mij? Wat vind ik belangrijk in mijn werk?

Dit boek gaat in op dergelijke vragen en op de wijze waarop een coach ondersteuning kan geven bij het vinden van de antwoorden. Het boek, geschreven door iemand die al vele jaren werkzaam is op dit gebied, presenteert onder andere de fasering van een goed coachingstraject.
Ook wordt uitgebreide aandacht gegeven aan `coaching on the job`. De communicatie tussen coach en coachee bevat, zo laat de auteur zien, veel valkuilen.
Het boek bevat veel tips voor de versterking van je eigen arbeidspositie en voor de versterking van de vaardigheden van de coach. Het laat zich gemakkelijk lezen, maar bevat ook wel diverse `open deuren`. Dit boek bevat enkele nuttige bijlagen met onder meer een formulier en een lijst met `beladen woorden`. Als losse bijlage is een katern met enkele schema`s in kleur opgenomen.

Deze recensie is geschreven door Mr. P.C. van Schelven

Managementboek.nl, 20-2-2009

Een beginnend coach vindt in `Duurzaam coachen` een mooie handreiking voor het structureren van gesprekken. Auteur Marga van den Ham is zelf loopbaanbegeleider en coach met langjarige ervaring. Dat merk je aan de grote hoeveelheid praktijkvoorbeelden. De titel is wat verwarrend; ik heb niet speciaal iets duurzaams in de werkmethode kunnen ontdekken. Blijft over een prettig, degelijk boek. Met als extraatje op bijna elke pagina een spreuk, zoals het Chinese gezegde `Wie over elke stap nadenkt, staat zijn hele leven op één been.`

In de titel is het woord `duurzaam` opgenomen en de cover is groen gekleurd. Dat wekt enerzijds de indruk dat `Duurzaam coachen` een coachingmethode is die tot blijvender effecten zou leiden dan andere methoden. En de groene kleur in combinatie met het woord duurzaam, suggereert een connectie met de huidige milieuhype. Beide heb ik niet teruggevonden en dat ondergraaft dit boek van Marga van den Ham, dat voor het overige zo degelijk is, een beetje. De verdere inhoud maakt het ruimschoots goed.

Hoe je coaching kunt aanpakken, is tot in detail aangereikt. De auteur deelt het traject eerst in fases in (van intake via exploratie en doelen stellen, naar uitvoering en evaluatie). En daarna gaat Marga van den Ham gedetailleerd in op elke fase. De intakefase heeft bijvoorbeeld negen stappen. Daarbij is stap 1 `Welkom heten en wegnemen van spanning` en 2 `Kennismaken en voorstellen`. Deze grondigheid maakt dit boek erg geschikt als lesmateriaal. Maar soms worden de stappen wel erg uitgespeld: `Of alle hiervoor genoemde gespreksonderdelen in jouw eerste gesprek aan bod komen en zo ja, in welke volgorde, hangt dus af van het voortraject en daarnaast ook van jouw eigen voorkeur, je inschatting van de coachee, je improvisatievermogen en zo nog wat variabelen.`

Omgaan met weerstand van de coachee blijft toch altijd één van de moeilijker onderwerpen in een verandertraject. Ga zelf maar na; u wilt wel stoppen met roken, maar het dóen is heel wat anders. Het lijkt erop dat Marga van den Ham vaak coachees gehad heeft die wellicht door hun baas gestuurd waren – de ultieme aanleiding voor flinke weerstand bij een coachee. Zij benut deze praktijkervaring goed en geeft een aanbeveling van de aanpak om zo`n coachee te motiveren: `Je (de coach, MtK) kunt aangeven (…) dat je wilt meedenken hoe hij (de coachee, MtK) het werk lichter, efficiënter of professioneler kan uitvoeren.` Lichter, efficiënter of professioneler. Ja, wat een prachtige woordkeus. Zo staan er diverse voorbeelden in `Duurzaam coachen` waaruit blijkt dat auteur heel deskundig is en ik kan me heel goed voorstellen dat haar persoonlijke praktijk een bloeiende is.

Ik denk dat studie- en beroepskeuzeadviseurs, intercedenten, loopbaanbegeleiders en reïntegratiespecialisten iets uit dit boek kunnen oppikken. Maar ook leidinggevenden, die hun gesprekstechniek willen verbeteren zullen er een en ander van hun gading vinden. Maar ik vind het boek toch het meest geschikt als studiemateriaal voor allerlei soorten studenten (van maatschappelijk werk tot psychologie).

Handig zijn de twee bijgevoegde kaarten met een samenvatting van de beschreven fasen en stappen in het gesprek. Wellicht nodigt de vorm `kaart` uit om als `spiekbrief` bij het (eerste) gesprek te houden, maar dat lijkt me geen goede start voor het opbouwen van een vertrouwensrelatie met de coachee. Memoriseren dus maar!

Deze recensie is geschreven door drs. Marjolein te Kolsté. Zij is interim-manager en heeft haar eigen bedrijf Blue! Communications (www.bluecom.nl) daarnaast is zij gelieerd aan Capgemini Interim Management.

HR Square, 5-7-2010

Arbeidsgerelateerde coaching met een blijvend effect

Coaches openen de deur, maar je moet zelf binnengaan. Met dit Chinese gezegde verduidelijkt loopbaanbegeleider annex coach Marga van den Ham haar begrip ‘Duurzaam coachen’. In het gelijknamige boek legt ze uit hoe het terugspelen van de bal naar de cliënt zorgt voor blijvende (‘duurzame’) inzichten, competenties en attitudes.
Eerst bespreekt Marga van den Ham de methoden en structuren van coaching. Ze slaagt erin om in een vrij beknopt bestek een stevige toolkit af te leveren. ‘Duurzaam coachen’ is verrassend veelzijdig én vooral bruikbaar.

Nog een leuke tip uit het boek: “Een goede manier om de valkuil van het cv-kruisverhoor te vermijden, is door als een soort Sherlock Holmes op zoek te gaan naar bijzonderheden in een cv. Misschien kom je dan tot de ontdekking dat een coachee wel erg vaak wisselt van baan. Of zo veel verschillende dingen heeft ondernomen, dat er maar weinig lijn te ontdekken valt in de loopbaan.” (Uit: ‘Duurzaam coachen’)

Tijdschrift voor Coaching, Maart 2009

Duurzaam coachen is een fantastisch boek wanneer arbeidsgerelateerde coaching (loopbaancoaching) je expertise is. Dit boek van de hand van coach en docent loopbaanbegeleiding en coachingsvaardigheden, Marga van den Ham, is een goed gedocumenteerd, prettig leesbaar en verhelderend werk wat zich richt op het terrein van mens en arbeid.

Waar veel van de boeken over coaching die tegenwoordig in vlot tempo op de markt verschijnen coaching in zijn algemeenheid behandelen, is de auteur van dit werk er in geslaagd een boek te presenteren wat nu eens de diepte in gaat in plaats van de breedte belicht. Tegelijkertijd besteedt zij ruimschoots aandacht aan wat door haar `duurzame coaching` genoemd wordt. Een term waar wat mij betreft veel vaker gebruik gemaakt van mag worden, daar deze verwijst naar de expert die de coach is in het gemakkelijk laten lopen van gesprekken. Niet door zelf hard aan het werk te gaan, maar door vooral mee te lopen met het proces wat de cliënt doorgaat, waarbij de coach naar analogie van een chinees gezegde wel degene is die de deur opent, maar de coachee zelf door de deur naar binnen laat gaan.
Een coach, zo geeft de auteur in dit werk aan, is niet degene die voor jou het probleem oplost, maar wel met jou wil kijken hoe jij zelf het probleem op kan lossen. En alleen dan, zo blijkt ook uit divers onderzoek vanuit de sociale psychologie, is de kans dat de oplossing beklijft en derhalvé duurzaam is, het grootst.

In drie delen met in totaal zeven hoofdstukken word je door alle facetten van areidersgerelateerde coaching heen geleid. Het eerste hoofdstuk is voorbehouden aan een inleiding van hoofdstuk twee, waar `duurzaam coachen` als nieuwe term geïntroduceerd wordt.

Vervolgens gaat in dit boek het tweede deel van start waar specifiek ingezoomd wordt op de specialisatie van arbeidsgerelateerde coaching. In dit tweede deel wordt ondermeer veel aandacht besteed aan de opbouw van een coachingstraject. Handig daarbij zijn de twee kleurrijke bijgevoegde kaarten die schematisch nog eens de in het boek uitgebreid behandelde fasen weergeven. Zo heb je als coach altijd een handige checklist bij de hand.

Het derde deel is geheel geweid aan coachingstechnieken en coachingsvaardigheden. Hier komen ondermeer allerlei gespreksvaardigheden aan bod die nu eens niet terloops behandeld worden, maar waar echt op een meer grondige manier bij stilgestaan wordt. Het is dan ook vooral vanwege de diepgang en de keuze voor een afgebakend terrein van coaching waar dit boek zijn meerwaarde aan ontleent. Een absolute aanvulling.

Deze recensie is geschreven door Audrey de Jong - zelfstandig trainer en counsellor.