Dood en sterven in het leven van mensen met een verstandelijke handicap
Erik Bosch- ISBN: 9789024413645
- Paperback
- 144 blz.
- 4e druk, 2006
- € 20,00
In dit boek wordt met zeer praktische, herkenbare voorbeelden de beleving verduidelijkt van mensen met een verstandelijke handicap die met de dood en sterven te maken krijgen. Begeleiders, ouders en anderen voelen zich regelmatig verlegen met deze thematiek. Hun wordt een kader aangereikt.
Aan bod komen rouw van mensen met een verstandelijke handicap, het belang van visualiseren en concretiseren, rituelen en stervensbegeleiding. Het belang van kennis van iemands leefwereld en de relatie met medebeownders en familie en de noodzaak van een goed functionerend team. De auteur gaat in op onze eigen emoties: wanneer deze de ruimte krijgen, baant dat de weg voor ruimte voor diegenen die aan onze zorgen zijn toevertrouwd.
Dit boek is geschikt voor alle werkers in de zorgsector en familieleden van mensen met een verstandelijke handicap. Discussies en opdrachten aan het eind van het boek maken het ook zeer geschikt voor studenten mbo en hbo. Instellingen en organisaties kunnen met het aangereikte kader hun visie en beleid op dit thema kritisch bezien.
Voorwoord
Inleiding
2 Hoort de dood bij het leven?
2.1 Inleiding
2.2 Voorvallen in het leven van mensen met een verstandelijke handicap
2.3 Omgang met dood en sterven
2.4 Is de dood taboe?
2.5 Onze kijk op dood
3 Rouw in het leven van mensen met een verstandelijke handicap
3.1 Inleiding
3.2 Rouw
3.3 Rouw van mensen met een verstandelijke handicap
3.3.1 Enkele voorbeelden
3.3.2 Opmerkelijke reacties op verlies
3.3.2.1 Inleiding
3.3.2.2 Geen reacties
3.3.2.3 Kille, koude, nuchtere reacties
3.3.2.4 Bizarre, spontane, opmerkelijke reacties
3.3.2.5 Ons bekende reactiepatronen
3.4 Mensen met een verstandelijke handicap reageren niet wezenlijk anders op verlies
3.4.1 Inleiding
3.4.2 Mensen met een diepe verstandelijke handicap
3.4.2 Mensen met een ernstige verstandelijke handicap
3.4.3 Mensen met een matige verstandelijke handicap
3.4.4 Mensen met een lichte verstandelijke handicap
3.5 Mensen met een verstandelijke handicap rouwen en kunnen onze hulp daarbij gebruiken
4 Visualisering, concretisering, ritualisering en symbolisering
4.1 Inleiding
4.2 Leren leven met verlies
4.2.1 Dood is doodgewoon een kwestie van voorleven
4.2.2 De hemel of de cirkelgang van het leven
4.3 Het belang van visualiseren
4.4 Het belang van concretiseren
4.5 Het belang van symboliseren en ritualiseren
5 Intermezzo: `Het levensverhaal, dat ben je zelf`
5.1 Inleiding
5.2 Mensen zijn wandelende verhalen
5.3 Zingeving(svragen)
5.4 Interesse
5.5 De ontmoeting
5.6 Iemands levensverhaal kennen
5.6.1 Inleiding
5.6.2 Wanneer iemand sterft
5.6.3 Wanneer iemand gestorven is
5.6.4 Een levensboek
6 Stervensbegeleiding
6.1 Inleiding
6.2 Stervensbegeleiding: levensbegeleiding
6.3 Sterven waar je altijd gewoond hebt
6.4 De betrokkenheid van de medebewoners
6.4.1 Inleiding
6.4.2 Enkele voorbeelden
6.5 `Leendert Vriel`, Stichting Thuis Sterven Enschede
7 Omgaan met ouders en verwanten
7.1 Inleiding
7.2 Samen afscheid nemen
7.2.1 Inleiding
7.2.2 Afscheid van vader of moeder
7.2.3 Afscheid van je kind/broer/zus
7.3 Omgang tussen begeleiders en familie
8 Afspraken, regelingen, vragenlijsten
8.1 Inleiding
8.2 Iemand overlijdt
8.3 Iemand is ernstig ziek
8.4 Vader of moeder overlijdt
8.5 Vragenformulier voor de familie
9 De waarde van een goed functionerend team
9.1 Inleiding
9.2 De confrontatie met dood en sterven
9.3 Collegiale omgang
9.4 Het belang van een goed functionerend team
9.4.1 Inleiding
9.4.2 De visie van het team op dood en sterven
9.4.3 Ruimte voor emoties
9.4.4 Mensen mogen verschillend zijn
9.4.5 Je gesteund voelen
9.4.6 De waarde van goed management
10 Discussies/vragen
Over de auteur
Literatuur
Het boek confronteert begeleiders van verstandelijk gehandicapten met vragen rond bejegening, ethiek, levensovertuigingen zingeving. Deze vragen richten zich op de cliënt en op de professionele begeleider als leidraad bij kritische zelfreflectie. De door de begeleider uitgestraalde visie op het leven bepaalt in hoge mate hoe zorgafhankelijke mensen met verlies leren omgaan. Onder meer rouw, symboliek, familie en team komen op toegankelijke wijze aan bod in dit zorgvuldig geschreven en praktijkgerichte boek.
Geschikt voor een ieder die zich bezighoudt met verstandelijk gehandicapten in de (naaste) omgeving of bij werk of studie. .
Nieuwsbrief dagbesteding, Juni 2003
Nog een uitgave uit dezelfde reeks en op het eerste gezicht niet zo heel relevant voor de dagbesteding. Echter met het oog op een groeiende belangstelling voor deze doelgroep, is het belangrijk dat medewerkers dagbesteding adequaat kunnen inspelen op de specifieke behoeften van deze cliënten. Op hogere leeftijd krijgen cliënten steeds vaker te maken met het wegvallen van mensen in hun naaste omgeving. En omdat juist in de dagbesteding het relationele aspect tussen cliënt en begeleider en tussen cliënten onderling vaak sterk de nadruk krijgt (dezelfde persoon, op dezelfde tijd, op dezelfde plaats, in dezelfde situatie is een belangrijk element van realiteitsoriëntatie) is ook dit thema voor werkers in deze sector van belang. In het boek komen thema`s als rouw, het belang van visualiseren, rituelen, stervensbegeleiding, medecliënten en familie specifiek aan de orde. Erik Bosch is intussen een bekende naam in de dienstverlening aan mensen met een verstandelijke beperking. Hij publiceerde eerder over onder meer bejegening, seksualiteit, visie en attitude. Zijn boeken kenmerken zich door een hoog praktisch gehalte en veel voorbeelden uit de praktijk. De auteur beperkt zich gelukkig niet uitsluitend tot mensen met een lichte verstandelijke beperking. Ook het begeleiden van mensen met een (zeer) ernstige tot matige verstandelijke beperking komt aan de orde. Een prettig leesbaar en voor de dagelijkse praktijk relevant boekje.