De wetten van de stam
De oerwetten van het systeem en de consequenties voor individu, groep en organisatie Piet Weisfelt- ISBN: 9789024417216
- Paperback
- 248 blz.
- 1e druk, 2005
- € 36,90
In De wetten van de stam staat de auteur stil bij de evolutie van systemen om meer te kunnen begrijpen van de krachten die vrijkomen in de ontmoeting tussen individu en systeem. Piet Weisfelt beschrijft welke krachten spelen in de ontmoeting tussen individu en systeem. Vervolgens wordt uitgewerkt hoe men deze krachten in moderne organisaties kan onderkennen en hanteren. Daarmee wil het boek bijdragen aan wezenlijke veranderingen in de moderne organisatie. De wetten van de stam is het eerste boek van een serie van drie. Alle drie de boeken hebben betrekking op de ontwikkeling van gezondheid in systemen. Ieder boek heeft daartoe een eigen invalshoek.
Dit eerste deel beschrijft de betekenis van de oerwetten van systemen. Het tweede boek, De geheimen van de groep (verschijningsdatum: December 2005), behandelt de krachten die vrijkomen in het groepsdynamische proces waaraan alle systemen onderhevig zijn. Het derde boek (verschijningsdatum: 2006), De ziel van het systeem, gaat in op de ontwikkeling van ziekte en gezondheid binnen systemen.
Dit is een boek voor opleiders, trainers, coaches, adviseurs en leidinggevenden die zich bezighouden met het optimaliseren van het functioneren van groepen en organisaties.
1 Inleiding
2 Over menselijke systemen
3 De stam
4 De evolutie van het kuddedier mens
5 De stam en moderne systemen
6 Gezondheid en ziekte in het systeem
7 De rituelen van de stam
8 Het inwijdingsritueel
9 Het ritueel van de taaktoebedeling
10 Het ritueel van volwassenwording
11 Het ritueel van vruchtbaarheid en voortplanting
12 Het ritueel van de verering van het bovenmenselijke
13 Het stervensritueel
14 De wetgeving van de stam
15 Liefde en angst in systemen
16 De principes van de stam in moderne systemen
Noten
Literatuur
Weisfelt & partners
Korte blik op de andere delen van deze serie
Piet Weisfelt
Piet Weisfelt studeerde onder meer psychologie en psychotherapie. Hij heeft ruime ervaring op het gebied van onderwijs, organisatiebegeleiding en hulp verlening. Hij is mede-oprichter van Phoenix Opleidingen TA/NLP in Utrecht en is thans werkzaam onder de naam Weisfelt & Partners. Hij... lees meer
Piet Weisfelt gaat in het eerste boek terug naar de oudste vorm van groepsontwikkeling: de stam. Dit is de basis van de latere organisatieontwikkeli ng. Hij beschrijft de oerwetten van de stam, omdat deze wetten nog steeds voortleven in ons onderbewuste. Het respecteren van deze wetten is van veel belang voor een gezonde ontwikkeling van hedendaagse groepen en organisaties. Met deze kennis kunt u een brug slaan tussen de behoeften van de moderne rationeel functionerende mens en diens oerbehoeften.
Managementboek Magazine,
Piet Weisfeit zet zich in de inleiding van het eerste deel van zijn trilogie, 'De wetten van de stam', aftegen wat hij 'organisatiecosmetica' noemt. Op het eerste gezicht lijkt het alsof er wat verandert, maar als de eerste regenbuien vallen en de rouge wordt weggewassen en de mascara uitloopt, komt het ware gezicht weer tevoorschijn. De nieuwe realiteit is weer gewoon dagelijkse realiteit. Dit komt volgens Weisfeit doordat wij de oerwetten van de stam negeren. De primitieve jagers die gestuurd worden door krachtige emoties (en zulke jagers zijn we nog steeds), worden in moderne organisaties gedwongen zich te gedragen alsof , ze rationeel functionerende machines zijn. Deze dubbelheid resulteert in een voortdurende haat-liefdeverhouding van de moderne mens met de systemen die hij zelf heeft ontworpen. Als het systeembelang weer zou samenvallen met het eigenbelang, dan zou er onvoorstelbaar veel energie vrijkomen om de doelen van het systeem te realiseren. I Weisfeit constateert dat veel moderne systemen ziek zijn. Mensen gebruiken (in die systemen) hun energie niet meer voor het bereiken van de doelen van het systeem, maar voor machtsstrijd, positiestrijd en (persoonlijke) belangenstrijd. Die strijd ontstaat, omdat de wetten van de stam niet langer worden nageleefd. Het naleven van de wetten van de stam (het samenlevingverband van de oertijd) garandeerde het voortbestaan. De mens is een rondlopend geschiedenisboek van zijn bestaan. Alle hoofdstukken in dat boek hebben invloed op ons huidige functioneren. Maar in onze moderne samenleving wordt een voortdurend en intensief beroep gedaan op de informatie van de laatste hoofdstukken, terwijl de informatie van eerdere hoofdstukken verloren lijkt te gaan. Hoe kun je er voor zorgen dat moderne organisaties weer liefdessystemen worden? Die vraagt beantwoordt Weisfelt naar zijn eigen zeggen in zijn boek 'De wetten van de stam'. Lezers die uitsluitend geïnteresseerd zijn in managen (zaken regelen, activiteiten ontplooien en korte-termijnrendement) zullen in dit boek (en de twee vervolgdelen) dan ook weinig van hun gading vinden, aldus Weisfelt. Leidinggevenden, adviseurs, opleiders en coaches die gericht zijn op de ontwikkeling van systemen, de ontwikkeling van visie en lange-termijnrendement vinden in dit boek een beeld van de manier waarop de wetten van de stam in moderne organisaties kunnen worden geïmplementeerd. Weisfeit geeft zeker een beeld van wat die wetten van de stam zijn. Hij besteedt maar liefst zeven hoofdstukken aan de verschillende rituelen die voor de stam belangrijk waren (achtereenvolgens zijn dat het inwijdingsritueel, het taaktoedelingsritueel, het volwassenwordingritueel, het vruchtbaarheids- en voortplantingsritueel, het ritueel van de verering van het bovenmenselijke en ten slotte het stervensritueel). Van sommige rituelen (zoals het inwijdingsritueel of het stervensritueel) weet WeisfeIt goed inzichtelijk te maken dat die nog steeds een belangrijke plaats verdienen in de moderne organisatie en dat verwaarlozing ervan tot ernstige schade leidt. Maar bij veel andere rituelen overtuigt hij niet echt. Wat moet je met een vruchtbaarheids- en voortplantingsritueel in een moderne organisatie? Daar wreekt zich ook de parallel tussen de stam en de organisatie die Weisfelt trekt. De moderne organisatie heeft slechts de productietaak van de stam overgenomen, alle andere taken zijn in het gezin of in de familie achtergebleven. Hoewel het 'naspelen' van dergelijke rituelen wel degelijk diepe impact kan hebben op de deelnemers, geeft WeisfeIt niet aan hoe dat doorwerkt in de moderne organisatie waar die deelnemers in opereren. WeisfeIt legt bovendien wel erg veel nadruk op het seksespecifieke karakter van bepaalde taken. De meest recente hoofdstukken uit het menselijke geschiedenisboek wijzen toch in een andere richting. Met welke relevante principes van de stam moeten leidinggevenden, adviseurs, opleiders of coaches die moderne organisaties willen ontwikkelen volgens WeisfeIt rekening houden? Dat zijn in de eerste plaats een gedeelde levendige visie en doelen waar de leden van de organisatie bij betrokken zijn en een gedeeld taakbesef. Dat laatste staat haaks op de individuele verantwoordelijkheid die regel is in moderne organisaties. Verder moet er rekening gehouden worden met het bevorderen van de onderlinge betrokkenheid, geaccentueerd leiderschap en een groepsproces dat zich goed ontwikkelt. Op zich aansprekende principes, maar de relatie met de eerder naar voren gebrachte wetten van de stam is nogal losjes. En dat maakt het implementeren van deze wetten in moderne organisaties nogal lastig. Piet Weisfeit en Agniet van den Andel, De wetten van de stam. De oerwetten van het systeem en de consequenties voor individu, groep en organisatie. Uitgeverij H. Nelissen, 2°°5, gebonden (246 blz.) € 32,5°. Dr Gertjan de Groot MCM werkt als veranderingsdeskundige bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Managementboek Magazine,
Dit is een boek voor opleiders, trainers, coaches, adviseurs en leidinggevenden die zich bezighouden met het optimaliseren van het functioneren van groepen en organisaties. Piet Weisfelt beschrijft mogelijkheden om de verborgen potenties van een systeem vrij te maken zodat systemen gezond kunnen functioneren. In de wetten van de stam staat de auteur stil bij de evolutie van systemen om meer te kunnen begrijpen van de krachten die vrijkomen in de ontmoeting tussen individu en systeem. In onze samenleving hebben we er groepen en organisaties gemaakt die nog maar nauwelijks aansluiten bij de mogelijkheden behoeften van hun leden. De moderne mens is tegelijkertijd een rationeel functionerende machine en een primitieve jager, gestuurd door krachtige emoties. Deze dubbelheid brengt hem in een voortdurende haat-liefdeverhouding met de systemen die hij zelf heeft ontworpen. De systemen bestaan niet alleen in de werkelijkheid. Ze bestaan evenzeer in de waarheid die in de geest van de mensen leeft. Deels bewust, maar ook in hoge mate onbewust, leven in ons de beelden van systemen waar de mens in zijn oorsprong deel van uitmaakte. De mens kan deze verschillen tussen waarheid en werkelijkheid maar ten delen overbruggen. Piet Weisfelt beschrijft welke krachten spelen in de ontmoeting tussen individu en systeem. Vervolgens wordt uitgewerkt hoe men deze krachten in moderne organisaties kan onderkennen en hanteren. Daarmee wil hij het boek bijdragen aan wezenlijke veranderingen in de moderne organisaties. De wetten van de stam is het eerste boek van een serie van drie. Alle drie de boeken hebben betrekking op de ontwikkeling van gezondheid in systemen. Ieder boek heeft daartoe een eigen invalshoek. Dit eerste deel gaat over de betekenis van de oerwetten van systemen. Het tweede boek ‘de geheimen van de groep’, behandelt de krachten die vrijkomen in het groepsdynamische proces waaraan alle systemen onderhevig zijn. Het derde boek ‘de bestemming van het systeem’, gaat in op de ontwikkeling van ziekte en gezondheid binnen systemen. Alle delen kunnen apart van elkaar gelezen worden.
Psychosociale courant, Maart / April 2006
Opleiders, trainers, coaches, adviseurs en leidinggevenden houden zich bezig met het optimaliseren van het functioneren van groepen en organisaties. Ondersteunende activiteiten voor de ontwikkeling van organisaties zijn uitgegroeid tot een enorme bedrijfssector. Wie in de boekhandel rondkijkt naar materiaal op dit gebied vindt zo overstelpend veel dat zelfs de meest fervente lezer een gevoel van wanhoop bekruipt.
En toch...
Vaak is het effect van al die informatie en van al die deskundigheid voor de organisatie wonderlijk gering. Bij nadere beschouwing blijkt vaak al snel dat het werk van deze deskundigen weinig meer is dan `organisatie-cosmetica` . In eerste instantie lijkt er wel het een en ander te zijn gebeurd, maar als de eerste regenbuien van de dagelijkse werkelijkheid voorbij komen, wordt de rouge weggewassen, loopt de mascara uit en komt het ware gezicht weer teleurstellend duidelijk naar voren.
Dit boek is het eerste van een serie van drie. Alle drie de boeken hebben betrekking op de ontwikkeling van gezondheid in systemen. Elk boek heeft daartoe een eigen invalshoek. Het eerste boek, De wetten van de stam, beschrijft de betekenis van de oerwetten van systemen.
Het tweede boek, De geheimen van de groep, behandelt de krachten die vrijkomen in het groepsdynamisch proces waaraan alle systemen onderhevig zijn. Het derde boek, De bestemming van het systeem, beschrijft de ontwikkeling van ziekte en gezondheid binnen systemen. Met deze boeken doen we een aanzet voor iets nieuws. We zoeken naar mogelijkheden om de verborgen potenties van een systeem vrij te maken om systemen gezond te laten functioneren.
In dit eerste boek, De wetten van de stam, staan we stil bij de evoIutie van systemen om meer te kunnen begrijpen van de krachten die vrijkomen in de ontmoeting tussen individu en systeem.
We zijn ervan overtuigd dat we in onze samenleving groepen en organisaties hebben gemaakt die nog maar nauwelijks aansluiten bij de mogelijkheden en behoeften van hun leden. De moderne mens is tegelijkertijd een rationeel functionerende machine en een primitieve jager, gestuurd door krachtige emoties. Deze dubbelheid brengt hem in een voortdurende haat-liefdeverhouding met de systemen die hij zelf heeft ontworpen.
De systemen bestaan niet alleen in de werkelijkheid. Ze bestaan evenzeer in de waarheid die in de geest van de mensen leeft. Deels bewust, maar ook in hoge mate onbewust, leven in ons de beelden van de systemen waar de mens in zijn oorsprong deel van uitmaakte. De mens kan deze verschillen tussen waarheid en werkelijkheid maar zeer ten dele overbruggen.
Wanneer we in staat zouden zijn onze systemen zo in te richten en aan te sturen dat deze brug geslagen kan worden, kan de worsteling tussen systeem en enkeling tot rust komen. Eigen belang en systeembelang zouden weer kunnen samenvallen. Er zou onvoorstelbaar veel energie vrijkomen om de doelen van het systeem te realiseren.
In onze huidige groepen en organisaties valt het functioneren in systemen vaak niet mee. Soms is het voor het individu niet mogelijk zich op een gezonde manier te handhaven in het systeem, soms is het voor het systeem onmogelijk het individu een gezonde plek te geven.
Dit boek gaat over de worsteling die de enkeling moet aangaan met de systemen waarbinnen hij functioneert en over de krachten die het systeem op de enkeling uitoefent. De ontmoeting tussen systeem en individu brengt een bijzondere uitdaging met zich mee: de ontwikkeling van gezondheid en productiviteit. Aan het succesvol aangaan van deze uitdaging wil dit boek een bijdrage leveren.