Het BPM-boek
Theorie en praktijk van procesgericht organiseren Aty Boers, Nico de Graaf- ISBN: 9789024401024
- Gebonden
- 350 blz.
- 1e druk, 2012
- € 39,90
Business Process Management (BPM) helpt organisaties klantgericht, efficiënt en flexibel te werken. Tegelijkertijd draagt het bij aan betere samenwerking en gemotiveerde medewerkers.
De traditionele, functioneel ingerichte organisatie heeft haar langste tijd gehad. Bij vernieuwing van organisaties speelt het werken en denken in processen een steeds belangrijkere rol. Het BPM-boek laat zien hoe processen als sleutelfactor kunnen worden gebruikt om alle organisatieaspecten in samenhang in te richten op het leveren van toegevoegde waarde. De auteurs kijken daarbij naar aspecten als besturing, organisatieontwerp, cultuur en IT en leggen steeds de verbinding tussen het ‘wat’ en het ‘hoe’ van organiseren. Ze combineren kennis vanuit vakgebieden als kwaliteitszorg, controlling, informatiemanagement, HRM en verandermanagement tot een integrale aanpak.
Managers, projectleiders, procesanalisten, procesarchitecten, consultants, functioneel beheerders en informatiemanagers verwerven met dit boek een stevige kennisbasis. Door de praktijkvoorbeelden, modellen en checklists biedt dit boek inzichten en gereedschappen waarmee meer en minder ervaren managers en procesprofessionals uit de voeten kunnen. Hiermee krijgen zij concrete handvatten aangereikt om procesgericht werken in de praktijk toe te passen.
‘Een boek dat het BPM-vakgebied toegankelijk maakt voor een brede doelgroep.’
Ronald Maas, Programmamanager Customer Excellence Kantoren ABN-AMRO Nederland en voorzitter BPM-Forum Nederland.
`Een must voor de vakprofessional en een stevige aanrader voor de manager.’
Jeroen de Groot, winnaar BPM Personality Award 2010
In de media:
Klik hier voor een impressie van het boekevent en de spectaculaire lancering van het BPM boek op 12 maart 2012.
Lof voor Het BPM-boek 11
Voorwoord door de auteurs 15
Over dit boek 17
Waarom dit boek? 18
Wat is er nieuw of anders aan?18
Procesmanagement als haarlemmerolie? 20
Voor wie is dit boek geschreven?21
Doelen van dit boek 21
Metafoor 21
Leeswijzer 23
Deel 1 Basis voor procesgericht organiseren 25
1 Waar hebben we het over? 27
Een visie op procesgericht organiseren
1.1 Wat bedoelen we met ‘processen’?27
1.2 Wat bedoelen we met ‘procesmanagement’? 31
1.3 Denken en doen in processen, waarom is dat zo belangrijk?33
1.4 Hoe ziet een ‘procesgerichte organisatie’ eruit? 35
1.5 Conclusie 37
2 Procesgericht worden is ook een proces 39
Groeifasen van de procesgerichte organisatie
2.1 Is groei naar meer procesgerichtheid altijd nodig? 40
2.2 Een BPM maturity model: wat en waarom41
2.3 Waarom een eigen Procesgericht Organiseren Maturity Model? 42
2.4 Waaruit bestaat het POM-model? 43
2.5 Volwassenheidsniveaus 44
2.6 Hoe hoger hoe beter?51
2.7 Handvatten om stappen verder te komen 51
2.8 Conclusie 54
3 Een proces, dat is toch iets met hokken en pijltjes? 57
Het modelleren van processen
3.1 Redenen om processen vast te leggen 58
3.2 Per doel een beschrijving of juist niet?59
3.3 IST en SOLL, modelleren en ontwerpen 59
3.4 Processen op verschillende niveaus60
3.5 Werken vanuit wat er al is 65
3.6 Basisregels voor het modelleren van processen 66
3.7 Indeling procesmodelleringsmethoden67
3.8 keuze voor een modelleringsmethode 71
3.9 kanttekeningen bij procesmodellering 71
3.10 Conclusie 72
Deel 2 Processen als kapstok 73
4 De elevator pitch 75
Het bedrijfsprocesmodel als weergave van de essentie van de organisatie
4.1 Wat is een bedrijfsprocesmodel?76
4.2 Waaruit bestaat een bedrijfsprocesmodel?77
4.3 Opstellen van een bedrijfsprocesmodel als onderdeel van strategieontwikkeling 78
4.4 Stappenplan om te komen tot een bedrijfsprocesmodel 78
4.5 Valkuilen bij het opstellen van een bedrijfsprocesmodel 83
4.6 Voorbeeldcase: reisbureau De Zon International 84
4.7 Conclusie 91
5 Op zoek naar het karakter van de organisatie 93
Het belang van organisatiecultuur
5.1 Essentie van organisatiecultuur 94
5.2 De vergelijking met volkscultuur 95
5.3 Stereotiepe organisatieculturen 96
5.4 Beschrijven van de bestaande cultuur 97
5.5 Huidige cultuur en belemmeringen voor procesgericht organiseren 98
5.6 Beschrijven van de gewenste cultuur 99
5.7 Voorbeeldcase: reisbureau De Zon International 101
5.8 Conclusie 102
6 De ruggengraat van procesgericht organiseren 103
De procesarchitectuur
6.1 Ontstaan van de term ‘bedrijfsarchitectuur’ 104
6.2 Waarom een procesarchitectuur?106
6.3 Eisen waaraan een goede procesarchitectuur voldoet 106
6.4 Procesarchitectuur in vijf stappen 109
6.5 Of gewoon een referentiemodel gebruiken? 116
6.6 Procesarchitectuur en informatiearchitectuur 117
6.7 Voorbeeldcase: reisbureau De Zon International 118
6.8 Conclusie124
Deel 3 Keuzes op basis van de proceskapstok 125
7 Aan welke knoppen kun je draaien? 127
Procesgerichte besturing opzetten met behulp van de proceskapstok
7.1 Essentie van besturing 128
7.2 Traditionele besturing 129
7.3 Procesgerichte keuzes bij het ontwerpen en inrichten van
de besturing 131
7.4 Hoe de proceskapstok helpt bij het inrichten van procesgerichte
besturing 140
7.5 Voorbeeldcase: reisbureau De Zon International 146
7.6 Conclusie 149
8 Weg met de hark, of toch niet? 151
Organisaties procesgericht ontwerpen met behulp van de proceskapstok
8.1 Begrippen rond organisatieontwerp 151
8.2 Traditioneel organisatieontwerp 152
8.3 Uitgangspunten voor procesgericht organisatieontwerp 156
8.4 Samenwerkingsrelaties inrichten 158
8.5 Hoe de proceskapstok helpt bij procesgericht organisatieontwerp 160
8.6 Ook een procesgericht organisatieontwerp is puzzelen 163
8.7 Voorbeeldcase: reisbureau De Zon International 164
8.8 Conclusie 167
9 Regels zijn maar regels 169
Procesbeheersing inrichten met behulp van de proceskapstok
9.1 Managementtaal? 170
9.2 Traditionele aanpak: maatregelen per doel 171
9.3 Wet- en regelgeving173
9.4 AO-IC 176
9.5 kwaliteitszorg 180
9.6 Procesgerichte aanpak van beheersing 186
9.7 Stappenplan met behulp van de proceskapstok 190
9.8 Voorbeeldcase: reisbureau De Zon International 195
9.9 Conclusie195
10 Geen BPM zonder BPM-systeem? 197
Procesgericht ICT inzetten met behulp van de proceskapstok
10.1 Wat ICT kan betekenen voor processen 198
10.2 Ontwikkeling van de inzet van ICT in organisaties 200
10.3 Afdelingsgewijze inzet van ICT: automatiseren van taken 200
10.4 Naar afdelingsoverstijgende systemen: informatiseren 203
10.5 Procesgedreven inzet van ICT: besturen centraal 206
10.6 BPM-systemen 208
10.7 Recente ontwikkelingen 210
10.8 De proceskapstok als handvat bij de inzet van ICT 210
10.9 Valkuilen van procesgedreven systeemontwikkeling 214
10.10 Gevolgen van ontwikkelingen in de ICT 215
10.11 Voorbeeldcase: reisbureau De Zon International 216
10.12 Conclusie 217
Deel 4 Wat nodig is om een procesgerichte organisatie te worden 219
11 Een organisatie veranderen doe je niet op papier 221
Procesgericht organiseren als veranderproces
11.1 kern van veranderen richting grotere procesgerichtheid 222
11.2 Typering verandertrajecten algemeen 222
11.3 Typering procesbenadering in verandertrajecten224
11.4 Algemene succesfactoren voor veranderen 225
11.5 Het belang van het vergroten van leervermogen 226
11.6 Speciale aandacht voor veranderingen op managementniveau 227
11.7 Elementen van een procesgericht verandertraject 228
11.8 Praktische invulling: procesportfoliomanagement 230
11.9 Succesfactoren toegepast op een procesgericht verandertraject 230
11.10 Specifieke interventies in procesgerichte veranderprocessen 233
11.11 Conclusie 236
12 Wie moet dat allemaal gaan doen? 239
Het opzetten van een BPM-afdeling als ondersteuning van procesgericht werken
12.1 Ontstaan van een afdeling procesmanagement 239
12.2 Plek binnen de organisatie 241
12.3 Verschuivende rollen en taken bij groei in procesvolwassenheid 241
12.4 Taken en rollen van een afdeling procesmanagement 244
12.5 Competenties van een procesmanagementafdeling 246
12.6 Wat kan helpen om succesvol te worden 247
12.7 Conclusie 248
13 Meer wegen naar Rome 249
Methoden voor procesverbetering
13.1 Verbetermethoden gebaseerd op logistieke principes 250
13.2 Vanuit kwaliteitszorg – Six-Sigmamethode 253
13.3 Andere verbetermethoden 253
13.4 Wanneer gebruik je welke methode? 255
13.5 Met welke processen te beginnen, en hoe?257
13.6 Ideaaltypische aanpak procesherontwerp 258
13.7 Ideaaltypische aanpak stroomlijnen 261
13.8 Voorbeeldcase: reisbureau De Zon International 263
13.9 Conclusie 267
14 Best of both worlds 269
Aanpak die als startpunt kan dienen
14.1 Typering van de aanpak 270
14.2 Voorbereidingsfase 271
14.3 Uitwerkingsfase 272
14.4 Implementatiefase 275
14.5 Beheerfase 277
14.6 Voorbeeldcase: klachtenbehandelingproces bij Transavia.com 277
14.7 Conclusie 283
15 Blik in de toekomst 285
Waardegedrevenheid als centraal begrip
15.1 Algemeen: nieuwe businessmodellen 285
15.2 Technologie: social BPM 287
15.3 Medewerkers: medewerker 2.0 en Het Nieuwe Werken 288
15.4 Management: Nieuw Leiderschap 290
15.5 Conclusie 291
Bijlage 1 Competentieprofiel procesmanagementprofessional 293
Bijlage 2 kwaliteitseisen aan werkprocesbeschrijvingen in de procesarchitectuur 297
Bijlage 3 Checklist voor de keuze van te verbeteren processen 301
Bijlage 4 Checklist start BPM-traject 303
Bijlage 5 IDEF-methode voor procesontwerp 307
Bijlage 6 Template kPI-definitiekaart 311
Bijlage 7 Stappenplan voor het STP ontwerpen van een procesflow 313
Bijlage 8 Verdiepingsliteratuur 315
Bijlage 9 Afkortingen en begrippen 323
Geraadpleegde bronnen 331
Over de auteurs 343
Index 345
Aty Boers
Aty Boers is als organisatiedeskundige en informatiemanager al twintig jaar betrokken bij grote verandertrajecten op het raak vlak van business en ICT. Sinds 2011 is zij partner bij Value bridge in Amsterdam. Ook is ze bestuurslid van het BPM-forum Nederland. Zij is... lees meer
Nico de Graaf
Nico de Graaf begeleidt organisaties bij (proces)verbetertrajecten en adviseert ondernemingen en overheden op het gebied van strategie, organisatie en informatie. Hij werkt als senior business consultant bij Novius Business & Information Management, waar hij deel uitmaakt van de vakgroep... lees meer