Uitgeverij nelissen | Geen verzendkosten: Oplossingsgericht werken in HRM | Gwenda Schlundt Bodien | 9789024418589

Het vak van HR-professionals vraagt om het snel inschatten van situaties en het kiezen van de juiste aanpak om doelen te bereiken. Met de oplossingsgerichte methode bereik je deze doelen op een snelle, effectieve en plezierige manier.

De oplossingsgerichte aanpak is een innovatieve veranderbenadering, die de kortste route naar het gewenste succes neemt. Bij oplossingsgericht werken gaat het erom problemen te onderkennen om vervolgens de gewenste situatie in levendige, positieve, concrete en resultaatgerichte taal te beschrijven en uit te vinden wat werkt om die gewenste toekomst te bereiken.

Oplossingsgericht werken in HRM werkt uit hoe professionals de oplossingsgerichte aanpak kunnen gebruiken bij adviseren, sturen, instrueren, werken met teams en in verandertrajecten. Het boek reikt ook aan hoe de oplossingsgerichte mindset benut kan worden in de inhoud van HRM, zoals in selectie, beoordeling, beloning en uitstroom. Het biedt veel praktische handvatten. Daarnaast worden zichtbare wetenschappelijke verschuivingen in de psychologie beschreven, die relevant zijn voor de ontwikkeling van de oplossingsgerichte mindset.

Het boek is bedoeld voor interne en externe HR-professionals.

Inleiding 11

Hoofdstuk I Wat is oplossingsgericht werken? 15
Een definitie van oplossingsgericht werken 15
De assumpties van de oplossingsgerichte aanpak 15
De oplossingsgerichte mindset 18
Enkele oplossingsgerichte interventies 19
Erkennen en normaliseren 19
Activeervragen 20
Probleemonderkenningsvragen 21
Positieve verwachtingenvraag en toekomstprojectievraag 21
De eerdere successenvraag en de positieve uitzonderingenvraag 21
De bruikbaarheidsvragen 21
Vier oplossingsgerichte competenties 22

Hoofdstuk 2 Oplossingsgericht adviseren 25
Oplossingsgericht intakegesprek 25
De nuttigheidsinterventies bij intakes 26
De gewenste situatie-interventies bij intakes 26
Bezoekerstypische, klaagtypische en klanttypische interacties 27
Voorbeelddialoog: intakegesprek 28
Oplossingsgerichte helpinterventies 34
De wondervraag 34
De platformvraag en schaalvraag 35
De eerdere successenvraag 36
Andere schaalvragen 36
Zeven stappen van FORWARD 37
Dialoog: oplossingsgericht helpen 37
Eerst aansluiten, dan doorschakelen 54
Oplossingsgericht trainen: externe oplossingen 55
Bezoekerstypische, klaagtypische en klanttypische interacties bij trainen 56
Autonomie en intrinsieke motivatie 58
Impliceren van fouten 60
Procesgericht complimenteren 61
Oplossingsgerichte interventies bij gestuurde cliënten 62
Dialoog: oplossingsgericht gesprek met gestuurde cliënt 62

Hoofdstuk 3 Oplossingsgericht sturen en instrueren 67
Wat gaat hier fout? 67
Oplossingsgericht sturen 70
De voorbereiding van een oplossingsgericht stuurgesprek 71
Stuurinterventies bij bezoekerstypische, klaagtypische en klanttypische interacties 71
Dialoog: oplossingsgericht stuurgesprek 73
Follow-up bij sturen 78
Case: oplossingsgericht sturen op het Peter Stuyvesant College 80
Oplossingsgericht instrueren 81
Instrueren bij bezoekerstypische, klaagtypische en klanttypische
interacties 85

Hoofdstuk 4 Oplossingsgerichte teambegeleiding 87
Oplossingsgericht helpen in een team 87
Wat werkt in teambegeleiding? 88
Uitgangspunt 1: Individuele waardering, verbeterpunten
op teamniveau 88
Uitgangspunt 2: Veiligheid en ruimte 90
Uitgangspunt 3: Zie weerstand als samenwerking 91
Uitgangspunt 4: Mensen kiezen de constructieve weg zodra ze die zien 91
Uitgangspunt 5: Microprogressie is een begin van de verandering 92
Uitgangspunt 6: Het doel wordt bereikt tussen de sessies 92
Uitgangspunt 7: Actie werkt beter dan zelfreflectie 93
Uitgangspunt 8: Activering leidt tot betrokkenheid en verandering 93
Uitgangspunt 9: Heldere eigen voorwaarden en grenzen leiden tot betere dienstverlening 93
Uitgangspunt 10: Hanteer spelregels die in het hier en nu werken 94
Oplossingsgericht helpen en sturen in een team 95
VOM
Oplossingsgericht interveniëren bij conflicterende doelen 96
Case: programma van een HR-dag van een P&O-team in een
technisch bedrijf 99
Intake en doelbepaling met de leidinggevende 101
Intake en doelbepaling met het team 102
Tussen de eerste en de tweede sessie 105
De tweede sessie 105
Tussen de tweede en de derde sessie 107
De derde sessie 107
De vierde sessie 109
Oplossingsgerichte mediation 110
Reframen 109
Mutualiseren 110
Case: moving forward 111
Oplossingsgerichte intervisie 114
Oplossingsgericht vergaderen 116

Hoofdstuk 5 De oplossingsgerichte mindset in HRM 119
Oplossingsgerichte draaiknoppen in HRM 119
Refreshingly Hot! 121
Oplossingsgerichte draaiknoppen in selectie 124
Oplossingsgerichte draaiknoppen bij beoordelen en ontwikkelen 126
Oplossingsgerichte draaiknoppen in beloning 130
Oplossingsgerichte draaiknoppen in uitstroom 133
Case: oplossingsgerichte grondhouding bij ontslag 135

Hoofdstuk 6 Oplossingsgericht werken in je eigen HR-praktijk 139
Benutten van de oplossingsgerichte methode in je eigen HR-praktijk 139
Oplossingsgericht persoonlijk ontwikkelplan 140
Oplossingsgericht aan de slag met jouw team 141
Invullen 4SFC-model 143

Hoofdstuk 7 De oplossingsgerichte mindset in breder perspectief 145
Inductieve ontwikkeling in het Brief Family Therapy Center 145
Verschuivingen? 147
Een verschuiving van probleemdiagnose naar doelgerichtheid 148
Een verschuiving van expertmatige professionals naar cliënten die de expert zijn 150
Een verschuiving van ziek en negatief naar gezond en positief 152
Een verschuiving van persoonlijkheidskenmerken naar situationele
factoren 153
Grenzen aan de oplossingsgerichte benadering? 157

Praktische uitwerking: oplossingsgericht veranderplan 159
Case: shared service center 159

Praktische uitwerking: oplossingsgericht onderhandelen 167

Literatuurlijst 173

Over de auteur 181

Gwenda Schlundt Bodien

Gwenda Schlundt Bodien is oplossingsgerichte coach, HR-adviseur, trainer en auteur. Zij heeft, onder andere samen met Coert Visser, meerdere boeken geschreven over oplossingsgericht werken.

lees meer

Managementboek.nl, 17-8-2010

De oplossingsgerichte methode is een effectieve manier om HR-beleid en –instrumenten succesgericht in te zetten. Nu ligt er een boek dat zich specifiek op de toepassingsmogelijkheden voor HRM richt. ‘Oplossingsgericht werken in HRM’ van Gwenda Schlundt Bodien. Het hele boek ademt de deskundigheid en ervaring van de auteur.

Bij oplossingsgericht werken worden, vanuit sterktes, eerdere successen en positieve uitzonderingen, ideeën gegenereerd voor een kleine voorwaartse stap. Zo wordt geleidelijk vooruitgang richting de doelen geboekt. De methode kent een aantal uitgangspunten:
1. Het onderkennen van problemen is voldoende, probleemanalyse en –diagnose zijn niet nodig;
2. Het levendig beschrijven van de gewenste situatie is het begin van de positieve verandering;
3. Successen uit het verleden zijn een belangrijke bron voor succes in de toekomst;
4. Kleine positieve stappen brengen grotere positieve veranderingen te weeg; als je één ding verandert in het systeem, verandert het hele systeem.
5. Oplossingen die vanuit iemand zelf komen werken beter dan oplossingen die hem worden aangereikt. De oplossingsgerichte professional is terughoudend met tips en adviezen.

Er zijn meer uitgangspunten. Een daarvan wil ik eruit lichten: als iemand klaagt, betekent dit dat hij iets wil veranderen, maar op dat moment nog niet ziet hoe hij dat kan bereiken. Dat is een heel ander startpunt, en daarmee ook een andere benadering, dan het gangbare ‘dwarsliggers en klagers zullen altijd blijven bestaan’.
Wie oplossingsgericht werkt, onderkent hoeveel last een probleem kan opleveren, maar is vooral onderzoekend. Het perspectief van de ander is belangrijker dan zijn eigen mening. Ofwel het is de de kunst om je eigen opvattingen of suggesties los te laten. En wie kent niet de verleiding om even snel een advies te geven zodat iemand ‘geholpen is’?

Oplossingsgericht werken buiten therapeutische situaties kent volgens het 4SFC-model (‘Solution Focused Competencies’) vier competenties: helpen, trainen, sturen en instrueren. Die competenties zijn gebaseerd op twee dimensies: doelen (intern / extern) en oplossingen (intern / extern). Wanneer kies je voor helpen, wanneer voor trainen? En wat doe je als iemand zich gestuurd voelt (de bezoekerstypische relatie)? Hierover gaan de hoofdstukken 2 t/m 4.

Hier is ook aandacht voor de heikele vraag, die in vrijwel elke training en discussie over staf / lijn terugkomt: hoe stuur je als je als HRM een doel wilt bereiken, maar geen hiërarchische bevoegdheid hebt? Schlundt Bodien biedt heldere en eenvoudige aanknopingspunten. Bij sturend optreden gaat het erom met dezelfde oplossingsgerichte grondhouding duidelijk te maken wat je verwacht en waarom. Instrueren komt om de hoek kijken als de aanpak vooraf is vastgesteld.

Meer specifieke toepassingen van oplossingsgericht werken, zoals werken met groepen en teams (ook bij conflicterende doelen), of conflictbemiddeling, worden op eenzelfde overzichtelijke manier besproken. De cases geven een goede indruk hoe de pragmatische – ogenschijnlijk eenvoudige – interventies opbouwende inbreng en commitment bij de teamleden genereren en hoe een team gaandeweg zelf verantwoordelijkheid gaat nemen. Ook bij mediation en intervisie is oplossingsgericht werken een praktische maar effectieve aanpak.

Hoofdstuk 5 laat zien hoe het oplossingsgericht werken kan worden ingezet bij selectie, beoordeling en ontwikkeling, belonen en uitstroom.

Dan volgt een persoonlijk hoofdstuk, waarin de focus ligt op de toepassing van oplossingsgericht werken in je eigen praktijk: je persoonlijk ontwikkelplan, je eigen team en het toepassen van het 4SFC-model.

In het laatste hoofdstuk plaatst Schlundt Bodien de methode in het bredere, wetenschappelijke kader van de psychologie. Ze schetst relevante verschuivingen in theoretische opvattingen, zoals de verschuiving van probleemdiagnose naar doelgerichtheid, en die van professional naar cliënt als expert. Ook worden de grenzen van het oplossingsgericht werken verkend: het is niet voor iedereen, en werkt niet in elke situatie.

De auteur heeft ruime ervaring in HRM en als oplossingsgericht coach, trainer en adviseur. Het hele boek ademt die deskundigheid en ervaring. Nergens zijn complexe modellen of verhandelingen nodig, de kracht zit in de eenvoud. Zoals zo vaak het geval is: hoe eenvoudiger het lijkt, hoe meer professionaliteit erbij komt kijken. Geen trucjes, maar een grondhouding die de invulling en oplossing volledig bij de ander laat. De pragmatische benaderingen en interventies worden duidelijk uitgelegd. Bovendien geeft Schlundt Bodien heldere en herkenbare voorbeelden, dialogen en cases. Het boek behandelt een scala aan pragmatische vaardigheden die elke HR-manager (en leidinggevende) paraat zou moeten hebben. Omdat medewerkers, door integraal management, vaak niet goed meer weten wat zij nu wel en niet van HRM kunnen verwachten, is het ook een uitstekende aanpak om hun vertrouwen te (her)winnen.

Dat het oplossingsgericht werken vanuit de therapie naar bredere toepassingssferen is getrokken is in veel opzichten een aanwinst. Het is niet vreemd dat de verschillende thema’s al in eerdere boeken, samen met Coert Visser, naar voren zijn gekomen. Nu ligt er een boek dat zich specifiek op de toepassingsmogelijkheden voor HRM richt. Bij het socratisch coachen hanteer ik diverse oplossingsgerichte technieken, vooral wanneer een persoon of team zich gestuurd voelt of de oorzaak buiten zichzelf legt. Uit ervaring kan ik zeggen: ‘Doen! Het werkt!’ Wat mij betreft hoort dit boek als een – stukgelezen – standaardwerk thuis op de boekenplank van elke HR-manager, manager, trainer en coach.

Deze recensie is geschreven door Drs. Hilde Veraart-Maas, organisatiesocioloog, zelfstandig HRM-adviseur, trainer en (team)coach. Zij is RegisterCoach© NOBCO.

Biblion, 3-12-2010

Dit boek geeft een methodiek voor oplossingsgericht werken binnen human resource management. Aan de orde komt achtereenvolgens wat oplossingsgericht werken is, oplossingsgericht adviseren, sturen en instrueren, teambegeleiding, oplossingsgerichte mindset in HRM, werken in de eigen HR-praktijk en de oplossingsgerichte mindset in breder perspectief. Bevat praktijkcases, praktische uitwerkingen en een literatuurlijst.
De auteur is personeelsdeskundige en oplossingsgerichte coach, trainer en adviseur. Ze is gespecialiseerd in internationaal human resources management. Het boek legt stap voor stap uit hoe de methode werkt en hoe deze toegepast kan worden in de HR-praktijk.
Waarschijnlijk zal een groot aantal HR-professionals op onderdelen al oplossingsgericht werken. Dit boek beschrijft de totale aanpak van de oplossingsgerichte methode. Het boek is bestemd voor interne en externe HR-professionals, evenals leidinggevenden die ook met HRM te maken hebben.

P&O Actueel, Juli/Augustus 2010

Het boek beschrijft volgens auteur Gwenda Schlundt Bodien, zelf HR-adviseur, een innovatieve veranderbenadering. Bij oplossingsgericht werken gaat het er volgens haar om problemen te onderkennen om vervolgens de gewenste situatie in levendige, positieve, concrete en resultaatgerichte taal te beschrijven en uit te vinden wat werkt om die gewenste toekomst te bereiken.

Het boek `Oplossingsgericht werken in HRM` werkt nader uit hoe HR-professionals de oplossingsgerichte aanpak kunnen gebruiken bij adviseren, sturen, instrueren, werken met teams en in verandertrajecten. Het boek reikt ook aan hoe de oplossingsgerichte mindset benut kan worden in de inhoud van HRM, zoals in selectie, beoordeling, beloning en uitstroom. Het poogt veel praktische handvatten te bieden.
Daarnaast worden zichtbare wetenschappelijke verschuivingen in de psychologie beschreven, die relevant zijn voor de ontwikkeling van de oplossingsgerichte mindset.

 Het boek is bedoeld voor interne en externe HR-professionals.